EN
Het Zwarte Woud combineert in één reis berglandschappen, wijnroutes, wandelpaden en kuuroorden. In minder dan zes uur rijd je vanaf Utrecht naar een gebied waar je hikes met uitzicht, mountainbikepaden en ontspanning in thermale baden kunt combineren. Dit is precies wat een autovakantie in de bergen zo compleet maakt. Ontdek welke routes het meest bieden en welke stops onderweg de moeite waard zijn.
De Schwarzwaldhochstrasse als basis voor je roadtrip
De Schwarzwaldhochstrasse is de oudste panoramaweg van Duitsland en loopt over 60 kilometer tussen Baden-Baden en Freudenstadt. Deze route slingert over de bergtoppen op 800 tot 1000 meter hoogte. Je passeert mooie uitzichtpunten, bergmeren en oude bossen zonder dat je lange omwegen hoeft te maken. De route is geschikt voor auto, camper en motor en vormt een perfecte basis voor een roadtrip door het Zwarte Woud.
Onderweg vind je direct langs de weg parkeerplaatsen bij de belangrijkste bezienswaardigheden. Veel wandelingen starten vlak bij de route. Je hoeft niet uren om te rijden voor een hike. De weg is bochtig en vraagt regelmatig om versnelling en remmen, maar is goed onderhouden en prima begaanbaar.
‘ De route eindigt in Freudenstadt, een dorp met het grootste marktplein van Duitsland. ’
Belangrijkste stops langs de Schwarzwaldhochstrasse
Begin je roadtrip in Baden-Baden, een historische stad met thermale baden en architectuur uit de 19e eeuw. Vanuit hier rijd je de B500 op richting het zuiden. Na ongeveer 25 kilometer neem je de afslag westwaarts naar het Schwarzenbach stuwmeer. Dit is een rustige plek om een korte wandeling te maken en foto’s te nemen van het water tussen de dennenbossen.
Verderop bereik je het Mummelsee, een van de meest bekende bergmeren van het Zwarte Woud. Je kunt direct bij het meer parkeren, maar houd rekening met drukte in het weekend. Ga vroeg in de ochtend of kies een doordeweekse dag. Rondom het meer loopt een wandelpad met beelden van mythische figuren uit lokale verhalen. De wandeling duurt een half uur en is geschikt voor alle leeftijden.
De route voert verder over de Schliffkopf en Kniebis, twee bergtoppen met vergezichten over de Rijnvlakte. Bij helder weer zie je tot aan de Vogezen in Frankrijk. Onderweg passeer je plekken als Zuflucht en Alexanderschanze, waar je kunt stoppen voor een wandeling of een bezoek aan een traditioneel berghotel.
De route eindigt in Freudenstadt, een dorp met het grootste marktplein van Duitsland. Dit is een goede plek om te overnachten of om door te rijden naar andere delen van het Zwarte Woud.
Merenroute voor wie van afwisseling houdt
Naast de Schwarzwaldhochstrasse kun je een merenroute volgen die langs zes prachtige bergmeren loopt. De route verbindt het Mummelsee met het Glaswaldsee, Kirnbergsee, Titisee, Schluchsee en Feldsee. Deze meren liggen verspreid over het gebied en vragen om meer tijd en kilometers, maar bieden elk een eigen karakter.
Het Titisee is het grootste en meest bezochte meer. Hier vind je wandelroutes, mogelijkheden om te waterfietsen en restaurants aan de oever. Het meer maakt deel uit van de Mittelweg, een 223 kilometer lange wandelroute door het hele Zwarte Woud. Ook zonder de volledige route te lopen kun je hier mooie dagwandelingen maken.
Het Schluchsee ligt iets zuidelijker en is rustiger dan het Titisee. Het water is schoon en geschikt om te zwemmen. Het Feldsee ligt verscholen in een dal en is alleen te voet bereikbaar via een wandeling van ongeveer een uur.
Wandelen door ravijnen en boomtoppen
Als je van ruige natuur houdt, zijn de Wutachschlucht en Ravennaschlucht twee plekken die je niet mag missen. De Wutachschlucht is het langste ravijn van het gebied en heeft meerdere zij-kloven. Je wandelt hier langs het water tussen hoge rotswanden. De route varieert in lengte. Je kunt kiezen voor een korte wandeling van twee uur of een hele dag doorbrengen in het ravijn.
De Ravennaschlucht is bekend om het treinviaduct dat over het ravijn loopt. Dit viaduct is indrukwekkend om te zien en vormt het startpunt van de wandeling. In december wordt hier onder het viaduct een grote kerstmarkt gehouden.
Een andere bijzondere wandeling vind je bij de Baumkronenweg in Waldkirch. Je loopt eerst 800 meter omhoog naar de top van een heuvel. Daarna volg je een pad op 23 meter hoogte tussen de boomtoppen. Het pad biedt uitzicht over de vallei en het dorp Waldkirch. De wandeling is geschikt voor gezinnen en duurt ongeveer anderhalf uur.
‘ De kuurroute vormt een cirkelvormige route tussen Baden-Baden, Pforzheim en Freudenstadt. ’
Wijnroutes en kuuroorden in de lagergelegen delen
Het Zwarte Woud is niet alleen bergland. In de lagergelegen gebieden vind je wijnstreken en kuuroorden. De kuurroute vormt een cirkelvormige route tussen Baden-Baden, Pforzheim en Freudenstadt. Deze route verbindt verschillende plaatsen met thermale baden en spa’s. Baden-Baden is de bekendste, maar ook plaatsen als Bad Liebenzell en Bad Wildbad bieden kuurfaciliteiten.
De wijnstreek ligt vooral in het westen van het Zwarte Woud, namelijk richting de Rijnvlakte. Hier groeit vooral Riesling en Spätburgunder. Je kunt langs wijngaarden rijden en stoppen bij wijnhuizen voor een proeverij. De routes zijn goed aangegeven en combineren mooi met een bezoek aan dorpen als Gengenbach en Sasbachwalden.
Mountainbiken op uitdagende paden
Het Zwarte Woud biedt mountainbikepaden voor verschillende niveaus. De routes lopen door bossen, over bergtoppen en langs meren. Veel paden zijn goed gemarkeerd en hebben aangegeven moeilijkheidsgraden. Voor gevorderde mountainbikers zijn er technische paden (met lastige ondergrond, steile afdalingen en scherpe bochten).
Een populaire MTB-route loopt van Freudenstadt naar Triberg en volgt deels de oude spoorlijn. Deze route combineert technische stukken met mooie uitzichten. Een andere route start bij het Titisee en voert over de Feldberg, de hoogste berg van het Zwarte Woud. Deze route is zwaar maar biedt spectaculaire vergezichten.
Je kunt mountainbikes huren in verschillende plaatsen, waaronder Freudenstadt, Triberg en Todtnau. Veel hotels en pensions bieden fietsverhuur en informatie over routes.
Langere routes voor een meerdaagse trip
Als je meer tijd hebt kun je een langere route plannen die meerdere delen van het Zwarte Woud verbindt. Een goede optie is de route van Baden-Baden via de Schwarzwaldhochstrasse naar Freudenstadt, daarna door naar Titisee en Feldberg en vervolgens naar Freiburg. Deze route beslaat ongeveer 200 kilometer en vraagt om minstens drie dagen als je onderweg wilt stoppen voor wandelingen en bezoeken aan dorpen.
Een andere optie is de route van Freudenstadt naar Rottweil, Schluchsee, Todtnauberg en Freiburg. Deze route brengt je langs middeleeuwse stadjes, hoge bergtoppen en diepe ravijnen. Je kunt hier vier tot vijf dagen over doen.
Voor wie vanuit Nederland vertrekt is het handig om onderweg te stoppen. Vanaf Utrecht rijd je ongeveer zes uur tot Baden-Baden. Tussentijds kun je stoppen in Mannheim of Karlsruhe voor een pauze en een wandeling door het centrum. Bij terugkeer kun je een andere route nemen via de Vogezen in Frankrijk, wat extra variatie geeft aan je roadtrip.
‘ Het Zwarte Woud is groter dan het vanaf de kaart lijkt en de bochtige wegen kosten meer tijd dan rechte snelwegen. ’
Praktische tips voor je Zwarte Woud roadtrip
Plan vooraf welke plekken je wilt bezoeken en hoeveel tijd je per stop wilt nemen. Het Zwarte Woud is groter dan het vanaf de kaart lijkt en de bochtige wegen kosten meer tijd dan rechte snelwegen. Reken gemiddeld op 50 kilometer per uur op de kleinere bergwegen.
De populaire plekken zoals het Mummelsee zijn in het weekend druk. Ga vroeg in de ochtend of kies een doordeweekse dag. Veel parkeerplaatsen zijn gratis, maar bij de bekendste meren betaal je een klein bedrag.
Voor wandelingen heb je goede wandelschoenen nodig. Sommige paden zijn steil en rotsachtig. Neem voldoende water en snacks mee, want niet overal zijn voorzieningen. In de zomermaanden kan het warm worden, maar in de bergen kan het weer snel omslaan. Neem een regenjas mee.
Navigatie gaat het beste met een combinatie van GPS en papieren kaarten. Niet overal is mobiel bereik even goed. Bij toeristische informatiepunten kun je gratis kaarten met wandelroutes ophalen.
Wanneer ga je het beste naar het Zwarte Woud
De beste periode voor een roadtrip door het Zwarte Woud is van mei tot en met oktober. In deze maanden zijn de wegen goed begaanbaar en zijn alle voorzieningen open. Juli en augustus zijn het drukst, vooral op de bekende plekken. Voor wie rust zoekt zijn mei, juni en september betere keuzes.
In de winter ligt er sneeuw op de hogere delen en zijn sommige wegen afgesloten. Als je mountainbiket is de winter niet geschikt. Wandelingen zijn wel mogelijk, maar je hebt winteruitrusting nodig. De kerstmarkten in december trekken veel bezoekers, vooral de markt onder het viaduct bij de Ravennaschlucht.
Het voorjaar biedt de voordelen van weinig drukte en bloeiende natuur. De watervallen hebben dan veel water en de ravijnen zijn extra indrukwekkend. Herfst geeft mooie kleuren in de bossen, vooral in oktober.
Ontdek meer over roadtrips en autoreizen
Een Zwarte Woud roadtrip combineert bergen, natuur, cultuur en ontspanning op korte afstand van Nederland. Op de website van Traveler Tips vind je meer tips over routes, voorbereiding en bestemmingen voor jouw volgende reis. Bekijk de andere artikelen en ontdek waar je nog meer naartoe kunt met de auto.
Veel gestelde vragen
Kies de Schwarzwaldhochstrasse (B500) van Baden-Baden naar Freudenstadt voor een korte route met afwisselend berglandschap, meren als de Mummelsee en uitzichtpunten als Schliffkopf en Kniebis, gecombineerd met cultuur in Baden-Baden en op het marktplein van Freudenstadt. Voor meer variatie verleng je via Titisee, Schluchsee en de Feldberg naar Freiburg, eventueel met omwegen naar de Wutachschlucht of Ravennaschlucht voor ruige natuur. Plan je dagen rond duidelijke etappes (bijv. Baden-Baden–Mummelsee–Freudenstadt–Titisee–Freiburg), en combineer telkens een panoramische rit met één korte wandeling of culturele stop. Vermijd de drukte bij hotspots als Mummelsee door vroeg te gaan of doordeweeks te rijden en gebruik de vele parkeerplaatsen bij uitzichtpunten als start voor korte wandelingen.
De meest ideale reisperiode voor een roadtrip door het Zwarte Woud is van late lente tot vroege herfst (ongeveer mei t/m september), wanneer wegen, bergpassen en wandelpaden goed toegankelijk zijn en het weer stabieler is. Wie rust zoekt, kiest beter voor doordeweekse dagen buiten de schoolvakanties om drukte bij plekken als de Mummelsee te vermijden. Buiten de gebaande paden vindt u comfortabele berghotels en pensions rond onder meer Mummelsee, Schliffkopf, Titisee en Schluchsee, vaak direct aan wandelroutes of met uitzicht over dal en bos. In kleinere dorpen langs de Schwarzwaldhochstrasse en rond Freudenstadt zijn daarnaast kleinschalige gastenverblijven en boerderij-accommodaties (Ferienhöfe) te vinden die veel comfort bieden maar een stuk rustiger liggen dan de bekende toeristenplaatsen.
Naast de Schwarzwaldhochstrasse zijn stille wandelingen door minder bekende kloven zoals de zij-ravijnen van de Wutachschlucht of rustige stukken langs de Nagold ideaal voor een authentieke natuurbeleving. Bezoek kleine dorpen rond Freudenstadt of Waldkirch, waar u in lokale Gasthöfe traditionele gerechten proeft en met bewoners in contact komt. De Baumkronenweg bij Waldkirch biedt een bijzondere ervaring tussen de boomtoppen, weg van de massa. In de avond zorgen kleine dorpsfeestjes, regionale markten en kuuroorden langs de kuurroute voor een ontspannen inkijk in het lokale leven.
Plan je route langs de Schwarzwaldhochstrasse (B500) tussen Baden-Baden en Freudenstadt en combineer deze met een merenroute (bijv. Mummelsee – Titisee – Schluchsee – Feldsee) zodat je rijafstanden kort blijven en je dagelijks tijd hebt voor wandelingen. Reserveer vooraf overnachtingen in kleinere dorpen in plaats van de populairste plekken om kosten te besparen en toch comfortabel te slapen, en vermijd weekenden bij drukke hotspots als de Mummelsee. Stel een dagbudget op voor brandstof, tol/parkeren, eten en activiteiten, en neem een goedgevulde koelbox en snacks mee zodat je minder afhankelijk bent van dure eetstops. Plan regelmatig pauzes bij uitzichtpunten en korte wandelingen direct langs de route, en rijd zoveel mogelijk buiten spits- en weekenddrukte voor een relaxte, efficiënte roadtrip.
