EN
Reizen met de trein verlaagt je CO₂-uitstoot tot wel 90% in vergelijking met vliegen. Op steeds meer Europese routes rijden treinen op groene stroom. Duurzaam reizen met internationale treinen is een realistische keuze voor bewuste vakantiegangers. In dit artikel lees je hoeveel CO₂ je bespaart en welke routes op groene energie rijden. Je ziet ook hoe treinreizen zich verhoudt tot andere vervoersmiddelen.
Hoeveel CO₂ bespaar je met internationale treinen
De CO₂-besparing van treinreizen ten opzichte van vliegen is aanzienlijk. Op populaire routes vanuit Nederland zijn de verschillen groot: vaak meer dan 90%. Een treinreis van Amsterdam naar Parijs stoot ongeveer 4 kilogram CO₂ uit per passagier, terwijl diezelfde reis per vliegtuig rond de 70 kilogram produceert. Dat betekent een besparing van meer dan 90%.
Voor andere routes vanuit Nederland zie je vergelijkbare cijfers:
- Amsterdam-Londen: trein 3,9 kg CO₂, vliegtuig 70,9 kg (95% besparing)
- Amsterdam-Berlijn: trein 5,2 kg CO₂, vliegtuig 72 kg (93% besparing)
- Amsterdam-Brussel: trein 1,8 kg CO₂, vliegtuig 45 kg (96% besparing)
Deze besparingen komen niet alleen door efficiëntere motoren. Treinen delen hun energieverbruik over meer passagiers en maken gebruik van elektrische aandrijving in plaats van kerosine. Bij treinreizen vallen ook de emissies van transfers naar en van luchthavens weg. Treinstations liggen meestal in het stadscentrum.
‘ De NS rijdt al sinds 2017 alle binnenlandse en internationale treinen op windenergie. ’
Groene treinen vanuit Nederland en België
Steeds meer internationale treinen rijden op duurzame energie. Sommige treinen rijden volledig op groene stroom, andere grotendeels. Het aandeel verschilt per land en operator. Nederlandse en Belgische treinoperatoren zetten actief in op groene stroom uit wind- en zonne-energie. De NS rijdt al sinds 2017 alle binnenlandse en internationale treinen op windenergie. Ook de Thalys, die Amsterdam verbindt met Parijs en Brussel, rijdt volledig op groene stroom.
Vanuit Nederland bereik je verschillende bestemmingen met treinen die op duurzame energie rijden:
- Amsterdam-Parijs: Thalys op 100% groene stroom (3,5 uur)
- Amsterdam-Brussel: Intercity Brussels op windenergie (1 uur 50 minuten)
- Amsterdam-Londen: Eurostar via Brussel op groene stroom (4 uur 30 minuten)
- Amsterdam-Berlijn: deels op groene stroom via DB (6 uur 30 minuten)
De Duitse spoorwegen (Deutsche Bahn) rijden hun ICE-treinen voor 64% op hernieuwbare energie. Het doel is 100% te bereiken. In Zwitserland rijden vrijwel alle treinen van de SBB op waterkracht, wat deze routes bijzonder duurzaam maakt. Voor reizen naar Frankrijk, Oostenrijk of Italië via Zwitserland is de milieu-impact dus minimaal.
Nachtreizen als duurzaam alternatief
Nachttreinen vervangen vervoer en accommodatie tegelijk. Je bespaart een hotelnacht. De Nightjet van ÖBB verbindt Nederland met Wenen en verder naar Oostenrijk en Italië, volledig op elektrische treinen. Deze treinen rijden grotendeels op groene stroom uit Oostenrijkse waterkracht. De European Sleeper, die Amsterdam verbindt met Praag en Berlijn, biedt een vergelijkbaar duurzaam alternatief.
Trein versus auto en roadtrip
Ook in vergelijking met autorijden scoort de trein goed, hoewel de verschillen kleiner zijn dan bij vliegen. Een gemiddelde benzineauto stoot op middellange afstanden twee tot vier keer meer CO₂ uit per persoon dan een trein. Voor de route Parijs-Brussel ligt de uitstoot van een auto bijvoorbeeld rond de 23 kilogram CO₂ per passagier, terwijl de trein 1,6 kilogram uitstoot.
Bij roadtrips hangt de duurzaamheid sterk af van hoeveel personen er in de auto zitten. Reis je met vier personen in een zuinige auto, dan daalt de CO₂-uitstoot per persoon en komt deze dichter bij die van de trein. Maar bij een enkele bestuurder blijft de trein aanzienlijk schoner. Moderne elektrische auto’s kunnen de uitstoot per persoon flink verlagen. Vooral als ze opladen met groene stroom. Toch blijft de trein gemiddeld efficiënter. Dit komt door de hoge bezetting en het gebruik van elektrische tractie op het spoornet.
Praktische overwegingen voor roadtrips
Naast CO₂-uitstoot spelen ook andere factoren mee. Met de auto heb je meer vrijheid om te stoppen, routes aan te passen en afgelegen bestemmingen te bereiken. Bij treinreizen ben je afhankelijk van dienstregeling en beschikbare verbindingen. Voor langere roadtrips met meerdere stops is de auto vaak praktischer. Voor stedentrips is de trein vaak sneller, comfortabeler en duurzamer.
Compensatie en aanvullende duurzame keuzes
Treinreizen hebben al een lage CO₂-voetafdruk. Bewuste keuzes verkleinen deze verder. Sommige spoorwegmaatschappijen bieden CO₂-compensatie aan, waarbij je een klein bedrag betaalt om resterende uitstoot te compenseren via klimaatprojecten. Bij de NS en Eurostar is dit al inbegrepen in het ticket.
Andere manieren om je treinreis nog duurzamer te maken:
- Kies directe verbindingen om onnodige kilometers te vermijden
- Reis met lichte bagage om energieverbruik te beperken
- Koop tickets van operators die investeren in groene energie
- Combineer treinreizen met lokaal openbaar vervoer op je bestemming
Interrail- en Eurail-passen geven toegang tot duizenden treinverbindingen in Europa. Deze passen maken het makkelijker om rustig van plek naar plek te reizen, zonder haast. Door meerdere bestemmingen per trein te bezoeken, voorkom je kortere vluchten en reduceer je de totale milieu-impact van je reis.
‘ Voor wie bewust kiest voor slow travel, past de trein perfect bij deze reisfilosofie. ’
Comfort en voordelen voor de bewuste reiziger
Naast milieubaten biedt treinreizen praktische voordelen. Stations liggen centraal in steden, waardoor je geen tijd verliest met transfers. Je kunt tijdens de reis werken, lezen of slapen. De bagageregels zijn soepeler dan bij vliegen en je hebt meer beenruimte. Veel reizigers ervaren treinen als ontspannender dan vliegtuigen of lange autoritten.
De routes door Europa bieden bovendien prachtige uitzichten. De reis door de Alpen, langs de Rijn of door Franse wijngaarden wordt zelf onderdeel van de vakantie. Voor wie bewust kiest voor slow travel, past de trein perfect bij deze reisfilosofie.
Planning en flexibiliteit
Internationale treinreizen vragen iets meer planning dan vliegen. Ze bieden tegelijk ook flexibiliteit. Veel tickets boek je tot kort voor vertrek. Instappen op een eerder of later tijdstip is vaak mogelijk. Bij veel routes hoef je niet van tevoren een specifieke trein te kiezen, wat spontane tussenstops mogelijk maakt.
Voor populaire routes zoals Amsterdam-Parijs en Amsterdam-Brussel vertrekken meerdere treinen per dag. Nachtreinen vragen meer voorbereiding. Plaatsen zijn beperkt. Boek deze liefst enkele weken van tevoren, vooral in het hoogseizoen. Veel informatie over verbindingen, prijzen en boekingsmogelijkheden vind je op de websites van NS International, Eurostar, Thalys en DB.
Op de website van Traveler Tips vind je uitgebreide informatie over Europese treinroutes, praktische reisgidsen en tips voor het plannen van duurzame vakanties. Ontdek meer artikelen over groene reiskeuzes, bestemmingen bereikbaar per trein en slimme manieren om je reis te organiseren.
Veel gestelde vragen
Kies rechtstreekse hogesnelheids- en nachttreinen vanaf Nederland naar steden als Parijs, Berlijn of Londen om overstappen en extra uitstoot te beperken. Gebruik routeplanners en eventueel een Interrail-pas om efficiënte trajecten te combineren en flexibel te blijven. Reserveer zit- of slaapplaatsen in rustige zones voor meer comfort en neem je eigen eten, werk of spelletjes mee. Vergelijk vooraf de geschatte CO₂-uitstoot per route zodat je bewust voor de meest duurzame verbindingen kiest.
Gebruik routeplanners en ticketplatforms als RailEurope, Deutsche Bahn, The Trainline en de Interrail-planner om internationale verbindingen en prijzen te vergelijken. Begin vroeg met zoeken en wees flexibel in vertrekdag en -tijd; doordeweeks en buiten de spits zijn tickets vaak goedkoper en rustiger. Combineer hogesnelheidstreinen met regionale treinen of nachttreinen om zowel reistijd als overnachtingskosten en CO₂-uitstoot te beperken. Kies waar mogelijk routes met directe verbindingen vanuit Nederland (zoals naar Parijs, Brussel, Berlijn of Londen) om overstappen en extra emissies door omwegen te vermijden.
Gebruik platforms als Rail Europe, The Man in Seat 61 en Interrail om inspirerende internationale treinroutes, nachttreinen en minder bekende lijnen te ontdekken, gefilterd op vertrek uit Nederland. Combineer die informatie met kaartapps om routes te plannen die stedentrips (bijv. Berlijn, Parijs, Zwitserse meren) verbinden met rustige, natuurvriendelijke bestemmingen. Let op treinen die op groene stroom rijden en kies waar mogelijk directe verbindingen of nachttreinen om je CO₂‑voetafdruk én aantal reisdagen te beperken. Lees blogs en ervaringen van andere duurzame reizigers om unieke stops langs de route te vinden die passen bij jouw reisfilosofie.
Internationale treinen bieden vaak ruime zitplaatsen, stiltecoupés en werkplekken met stopcontacten en wifi, wat het reizen comfortabeler en productiever maakt. Veel treinen hebben een restauratierijtuig of bordservice zodat je onderweg rustig kunt eten en drinken. Op sommige trajecten kun je kiezen voor 1e klas met extra beenruimte, rust en soms maaltijdservice aan je plek. Nachttreinen bieden slaapcoupés of ligplaatsen, waardoor je uitgerust op je bestemming aankomt en een hotelnacht uitspaart.
Gebruik online tools zoals de EcoPassenger- of Ecopassenger.org-calculator om de CO₂-uitstoot en energieverbruik van je treinreis te vergelijken met auto en vliegtuig op dezelfde route. Combineer dit met ticketvergelijkers (bijv. NS International, Omio, Trainline) en luchtvaart-/autokosten (brandstof, tol, bagagekosten) om totale reiskosten naast elkaar te zetten. Let bij ecologische voetafdruk op: uitstoot per passagierkilometer, energiebron (groene stroom bij treinen) en extra’s zoals transfers naar vliegvelden. Reken eventueel ook bespaarde hotelkosten mee bij nachttreinen om een eerlijke kostenvergelijking te maken.
