EN
Een duikvakantie brengt gezondheidsrisico’s met zich mee die je met de juiste voorbereiding grotendeels kunt vermijden. Medische keuringen, geschikte verzekeringen, correcte certificering en voorzorgsmaatregelen tegen decompressieziekte vormen de basis voor een veilige duikervaring. Bepaalde medische aandoeningen maken duiken onmogelijk. Ontdek wat je moet regelen voordat je het water ingaat.
Medische keuring is verplicht voor elke duiker
Voor je duikvakantie moet je een geldige medische keuring hebben. Tot je vijftigste herhaal je deze controle elke drie jaar. Ben je ouder dan vijftig, dan is een jaarlijkse keuring nodig. Een verklaring van medische geschiktheid is standaard bij duikreizen en veel resorts controleren dit document bij aankomst.
Bij gezondheidsveranderingen plan je direct een nieuwe keuring. Denk aan ziekte, ongevallen, medicijngebruik of eerdere decompressie-incidenten. Boek een duikerarts via je lokale duikclub en neem de verklaring altijd mee op reis. Duik alleen als je volledig fit bent en geen beperkingen hebt.
‘ Met sommige aandoeningen duik je niet. ’
Deze medische aandoeningen voorkomen duiken
Niet iedereen mag duiken. Met sommige aandoeningen duik je niet. Met andere loop je veel risico. Check of jouw gezondheidssituatie veilig is:
- Hart- en vaatziekten beperken de zuurstofvoorziening onder water
- Longaandoeningen zoals astma verhogen het risico op barotrauma
- Epilepsie kan leiden tot bewustzijnsverlies tijdens een duik
- Ernstige angststoornissen maken rustig duiken onmogelijk
- Oorproblemen kunnen decompressieziekte versnellen
Overleg altijd met een duikerarts bij twijfel. Zelfs tijdelijke verkoudheid of oorontsteking kan een duik onveilig maken. Wacht tot je volledig hersteld bent.
Decompressieziekte voorkom je met slimme planning
Decompressieziekte, ook wel the bends genoemd, ontstaat door stikstofbellen in je bloed. Deze bellen komen vrij als je te snel opstijgt. Dit leidt tot pijn in gewrichten, duizeligheid en verlamming. In ernstige gevallen dreigen ademhalingsproblemen of hartstilstand. Gelukkig voorkom je dit met goede duikplanning.
Maak altijd een veiligheidsstop van vijf minuten op drie tot zes meter diepte na duiken dieper dan acht meter. Deze stop verkleint het risico op decompressieziekte aanzienlijk. Beperk de diepte tot maximaal vijftig meter en de decompressietijd tot twintig minuten.
Andere belangrijke voorzorgen:
- Stijg langzaam op met een snelheid van maximaal negen meter per minuut
- Bouw herhalingsduiken rustig op in plaats van direct intensief te duiken
- Beperk het aantal duiken per dag tot maximaal vier vanaf vijftien meter of zes vanaf tien meter
- Drink voldoende water voor en na elke duik om uitdroging te voorkomen
- Vermijd alcohol vóór het duiken
Houd een duiklogboek bij met diepte, tijd en gasgebruik. Dit helpt je patronen te herkennen en risico’s te beperken.
Vliegregels na duiken zijn streng
Wacht minimaal twaalf uur na een niet-decompressieduik voordat je vliegt. Na meerdere duiken of decompressieduiken wacht je vierentwintig uur. De drukverschillen in een vliegtuig kunnen anders decompressieziekte veroorzaken.
Ook na aankomst op je bestemming geldt een wachttijd. Wacht minstens twaalf uur na een lange vlucht voordat je duikt. Dit geeft je lichaam de tijd om te acclimatiseren. Plan je reis rond deze wachttijd.
‘ Vooral in afgelegen gebieden is nabijheid van medische voorzieningen belangrijk. ’
Juiste verzekering voorkomt financiële problemen
Een standaard reisverzekering dekt duikongevallen vaak niet. Zorg dat je verzekering specifiek duikactiviteiten omvat. Check deze punten:
- Dekking voor behandeling in een decompressiekamer
- Medische evacuatie per helikopter of vliegtuig
- Repatriëring bij ernstige incidenten
- Dekking tot de diepte die je plant te duiken
Kies bij voorkeur resorts met een decompressiekamer op locatie of in de buurt. Dit bespaart tijd bij noodsituaties. Vooral in afgelegen gebieden is nabijheid van medische voorzieningen belangrijk.
Certificering bepaalt je duiklimieten
Duik nooit dieper of complexer dan je training toelaat. Je duikbrevet geeft aan tot welke diepte en in welke omstandigheden je mag duiken. Blijf binnen je comfortzone voor zowel plezier als veiligheid.
Doe na aankomst een check dive in ondiep water. Dit test je uitrusting, vaardigheden en lokale condities. Ideaal na een lange vlucht om weer in het ritme te komen. Vraag bij groepsduiken of instructeurs toegang hebben tot duikplanning, noodplannen en oppervlakte-ondersteuning.
Buddy-systeem verhoogt je veiligheid
Duik altijd met een buddy. Vermijd drietallen, vooral met buddylijnen, want dit verhoogt het ongevalrisico. Voor elke duik voer je samen een buddy-check uit: Breathing, Inflation, All OK.
Communiceer non-verbaal en blijf dicht bij elkaar tijdens de duik. Controleer elkaars uitrusting en gas regelmatig. In groepsduiken leidt een duikleider de activiteit, maar blijf je verantwoordelijk voor je eigen en je buddy’s veiligheid.
‘ Elke duik vereist een noodplan met oppervlakte-hulp en medische begeleiding paraat. ’
Uitrusting moet gecertificeerd en onderhouden zijn
Gebruik alleen gecertificeerde, goed onderhouden uitrusting. Neem altijd een alternatieve luchtvoorziening mee. Controleer voor elke duik:
- Masker, vinnen en regulator werken correct
- BCD en fles zijn volledig functioneel
- Noodlucht is beschikbaar en bereikbaar
- Signaalflares en mes zitten op hun plek
- Ademgas is van hoge kwaliteit en voldoende aanwezig
Houd een eerstehulpkit bij de groep. Elke duik vereist een noodplan met oppervlakte-hulp en medische begeleiding paraat.
Noodprocedures redden levens
Meld risicoduiken dieper dan negen meter of met sterke stroming indien vereist. Zorg dat er een reserveduiker en medisch begeleider aanwezig zijn. Ken de noodprocedures van je duiklocatie.
Bij een duikongeval:
- Breng de duiker veilig naar de oppervlakte
- Bel direct professionele hulp
- Geef zuurstof indien beschikbaar
- Houd de duiker warm en rustig
- Noteer duikgegevens voor medische behandeling
Kies duikresorts met PADI-standaarden (PADI is een internationale duikorganisatie) of SSI-standaarden (SSI is eveneens een internationale duikorganisatie). Deze organisaties hanteren strikte veiligheidseisen.
Lokale omstandigheden vragen aanpassing
Elke duiklocatie heeft eigen uitdagingen. Pas je planning aan op stroming, zicht en watertemperatuur. Check vooraf via resort-briefings wat je kunt verwachten. In tropische gebieden met sterke stroming vraagt dit extra voorbereiding.
Begin bij familie-duiken met leeftijdsgeschikte programma’s. Bouw ervaring op en prioriteer kinderveiligheid. Check ook actuele coronamaatregelen per bestemming voordat je boekt.
Op de website van Traveler Tips vind je meer informatie over veilig reizen, verzekeringen en praktische tips voor je vakantie. Ontdek hoe je je volgende reis nog beter kunt voorbereiden.
Veel gestelde vragen
Laat vóór vertrek een medische duikkeuring uitvoeren door een duikerarts en zorg dat deze recent is, zeker bij leeftijd >50 jaar of recente ziekte, medicatie of ongeval. Bespreek bestaande aandoeningen (zoals hart‑ en longaandoeningen, astma, diabetes, oor‑/bijholteproblemen) en je geschiktheid voor de geplande dieptes en omstandigheden. Ga alleen duiken als je je fit voelt, geen luchtweginfectie, oorpijn of restklachten hebt en je medicatie het duiken niet beïnvloedt. Neem de schriftelijke verklaring van medische geschiktheid en een goede duikongevallenverzekering mee op reis.
Kies een duikschool die is aangesloten bij internationaal erkende organisaties zoals PADI, SSI of CMAS en controleer of instructeurs actief gecertificeerd zijn. Bekijk reviews op onafhankelijke platforms en let specifiek op opmerkingen over veiligheid, materiaalonderhoud en noodprocedures. Vraag ter plaatse naar het noodplan, aanwezigheid van zuurstofkits, eerste hulp en afstand tot een decompressiekamer. Controleer of de huurmateriaalset compleet, recent gekeurd en zichtbaar goed onderhouden is, en maak bij voorkeur eerst een korte checkduik.
Aanbevolen zijn in elk geval een reisverzekering met expliciete dekking voor duikongevallen én medische kosten, en bij voorkeur een aanvullende (of aparte) duikverzekering met dekking voor noodtransport en evacuatie, inclusief decompressiekamer. Let erop dat duiken niet als “risicosport” is uitgesloten, tot welke diepte en duiksoort (recreatief/technisch) je bent gedekt en of huuruitrusting en annulering bij medische ongeschiktheid zijn meeverzekerd. Controleer voor repatriëring of medische evacuatie per speedboot/helikopter en terug naar huis volledig wordt vergoed, zonder te lage maximumbedragen voor behandeling in het buitenland. Bekijk tenslotte of de verzekering 24/7 hulpverlening en ondersteuning ter plaatse biedt, zeker in afgelegen duikbestemmingen.
Houd je aan de basisregels: duik alleen met geldige medische keuring en passend brevet, duik binnen je opleidings- en comfortlimieten en gebruik altijd het buddy-systeem met een zorgvuldige buddy-check voor elke duik. Plan je duiken conservatief met aandacht voor diepte, tijd en gas, maak altijd een veiligheidsstop en beperk het aantal (herhalings)duiken per dag. Zorg dat je uitrusting gecertificeerd, goed onderhouden en compleet is, inclusief alternatieve luchtbron, signaalmiddelen en een eerstehulpkit aan de oppervlakte. Bespreek en ken het noodplan (reserveduiker, eerste hulp, route naar decompressiekamer) en houd rekening met reisregels zoals wachttijd tussen duiken en vliegen en lokale omstandigheden als stroming, zicht en temperatuur.
Na het duiken moet je extra voorzichtig zijn met activiteiten waarbij je aan lagere luchtdruk wordt blootgesteld, zoals vliegen of rijden over hoge bergpassen, omdat dit het risico op decompressieziekte verhoogt. Als algemene richtlijn geldt: wacht minimaal 12 uur na een enkele niet-decompressieduik en 24 uur na meerdere duiken of decompressieduiken voordat je gaat vliegen. Voor bergpassen (of andere grote hoogteverschillen) is het verstandig vergelijkbare wachttijden aan te houden, zeker na diepe of herhalingsduiken. Plan je reis dus zo dat je laatste duik ruim voor je vlucht of bergtraject valt.
